Στις ανεπτυγμένες χώρες οι άνθρωποι περνούν πάνω από το 90% του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους – σπίτια, γραφεία, σχολεία, νοσοκομεία, δημόσια κτήρια. Η ποιότητα αυτών των χώρων επηρεάζει άμεσα την υγεία, την ευεξία και την παραγωγικότητά μας. Όταν το εσωτερικό περιβάλλον ενός κτηρίου προκαλεί δυσφορία ή συμπτώματα υγείας σε μεγάλο ποσοστό των χρηστών του, μιλάμε για «άρρωστο κτήριο».

Η πλέον διαδεδομένη μορφή αυτού του φαινομένου είναι το Sick Building Syndrome (SBS) – ένα σύνολο συμπτωμάτων οξέος χαρακτήρα που συνδέονται με την παραμονή σε συγκεκριμένο κτήριο, αλλά δεν έχουν μία σαφώς ταυτοποιημένη αιτία. Πρόκειται για μη ειδικά συμπτώματα που βελτιώνονται ή εξαφανίζονται όταν ο πάσχων απομακρυνθεί από τον χώρο.

Συμπτώματα του SBS

Τα άτομα που εκτίθενται σε «άρρωστα κτήρια» μπορεί να εμφανίσουν ποικιλία συμπτωμάτων, τα οποία διαφέρουν σε ένταση από μέρα σε μέρα:

• Πονοκέφαλοι, ζάλη, ναυτία.
• Κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης.
• Ερεθισμός ματιών, μύτης ή λαιμού.
• Δύσπνοια ή σφίξιμο στο στήθος.
• Ξηροδερμία ή δερματικοί ερεθισμοί.

Τα συμπτώματα είναι συχνότερα σε κτήρια με μηχανικό εξαερισμό ή κλιματισμό χωρίς δυνατότητα ανοίγματος παραθύρων, σε open-space γραφεία και σε χώρους με υψηλή πυκνότητα χρηστών.

Πιθανές Αιτίες

Παρά τις πολυετείς έρευνες από τη δεκαετία του 1970, δεν έχει εντοπιστεί ένας μοναδικός παράγοντας που προκαλεί SBS. Συνήθως πρόκειται για συνδυασμό από:

• Ανεπαρκή αερισμό και χαμηλή ανανέωση αέρα.
• Μεταβολές θερμοκρασίας ή χαμηλή/υψηλή υγρασία.
• Αιωρούμενα σωματίδια (σκόνη, ίνες χαλιών, σπόρια μυκήτων).
• Χημικούς ρύπους (πτητικές οργανικές ενώσεις από χρώματα, καθαριστικά, εκπομπές από εκτυπωτές, καυσαέρια).
• Κακό φωτισμό, θόρυβο, ηλεκτροστατικά φορτία που δημιουργούν δυσφορία.
• Ψυχολογικούς παράγοντες όπως στρες ή χαμηλό εργασιακό ηθικό.

Πρόληψη μέσω Σχεδιασμού

Η καλύτερη αντιμετώπιση του SBS είναι η πρόληψη. Αυτό σημαίνει ότι οι αρχές υγροθερμικής και ακουστικής άνεσης, καθαρότητας αέρα και σωστού αερισμού, πρέπει να ενσωματώνονται από το στάδιο του σχεδιασμού ενός κτηρίου ή της ανακαίνισής του. Η καλή θερμομόνωση σε συνδιασμό με τη διαχείριση του υγρομετρικού φορτίου, η επιλογή υλικών χαμηλών εκπομπών VOC, η ηχομονωτική προστασία και τα συστήματα τεχνητού αερισμού συμβάλλουν στην υγεία και την ευεξία των χρηστών.

Συμπέρασμα

Το Sick Building Syndrome μας υπενθυμίζει ότι η ποιότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος δεν είναι πολυτέλεια αλλά βασική προϋπόθεση υγείας. Η επένδυση σε καλό σχεδιασμό, σωστή συντήρηση και τακτικό έλεγχο των κτηρίων όχι μόνο προλαμβάνει προβλήματα υγείας, αλλά μειώνει και τα κόστη παραγωγικότητας, βελτιώνει την ποιότητα ζωής και αυξάνει την αξία του ίδιου του ακινήτου.